Waarom het kopen van te veel houten speelgoed averechts kan werken op de ontwikkeling | Te Veel Speelgoed | te-veel-houten-speelgoed-averechts

Wat is het?

Het idee dat te veel houten speelgoed de ontwikkeling kan schaden, klinkt tegenstrijdig.

Houten speelgoed wordt juist geprezen als duurzaam, educatief en veilig. Toch kan een overvloed aan zelfs het beste speelgoed een averechts effect hebben. Het gaat hier niet om de kwaliteit van het hout, maar om de kwantiteit. Een kinderkamer die overloopt van de houten blokken, puzzels en trekkertjes creëert een soort 'speelgoedmuseum'.

Dit kan de natuurlijke nieuwsgierigheid en creativiteit van een kind juist in de weg zitten. De kern van het probleem is keuzestress en overprikkeling.

Wanneer een kind wordt geconfronteerd met te veel opties, kan het verlamd raken in plaats van gestimuleerd.

Het eindeloze aanbod leidt af van diepgaand, fantasierijk spel.

Hoe werkt het precies?

De negatieve werking manifesteert zich op verschillende manieren. Ten eerste leidt een overvloed aan speelgoed tot oppervlakkig spel.

Een kind pakt iets, speelt er even mee en gooit het dan weg om iets anders te pakken.

Het komt niet toe aan verdieping of het bedenken van complexe spelscenario's. Ten tweede ontneemt het kinderen de kans om zich te vervelen. Verveling is een krachtige motor voor creativiteit.

Als er altijd iets nieuws voor het grijpen ligt, hoeft een kind nooit zelf een oplossing te bedenken voor die 'lege' tijd. Het leert niet om uit zichzelf iets te verzinnen. Ten derde kan het leiden tot een gebrek aan waardering en zorg. Speelgoed dat in overvloed aanwezig is, wordt als vanzelfsprekend gezien. Het kind leert niet om zuinig te zijn op zijn spullen of om er echt emotionele waarde aan te hechten.

De wetenschap erachter

Onderzoek naar 'choice overload' toont aan dat te veel keuzes leiden tot besluiteloosheid, minder tevredenheid en verminderde motivatie. Dit principe geldt voor volwassenen, maar zeker ook voor jonge kinderen wiens brein nog volop in ontwikkeling is.

Studies aan de Universiteit van Toledo (Ohio) lieten zien dat peuters met minder speelgoed er langer en creatiever mee speelden.

Met vier speelgoedopties speelden ze gemiddeld twee keer zo lang en bedachten ze meer manieren om ermee te spelen dan wanneer ze zestien opties hadden. Het jonge brein heeft rust en focus nodig om te leren. Een overdaad aan visuele en tactiele prikkels van te veel speelgoed kan het cognitieve systeem overbelasten. Dit gaat ten koste van de diepe concentratie die nodig is voor het ontwikkelen van probleemoplossend vermogen en taal, zoals ook besproken in de mythe over houten speelgoed en concentratie.

Voordelen en nadelen

Het belangrijkste voordeel van een bewust beperkte speelgoedcollectie is diepgang. Een kind leert zich te focussen, verhalen te bedenken en oplossingen te vinden met beperkte middelen.

Dit stimuleert de fantasie en executieve functies zoals plannen en organiseren. Een ander voordeel is rust in huis en in het hoofd. Minder speelgoed betekent minder opruimwerk en minder visuele chaos.

Dit creëert een kalmerere omgeving waarin een kind zich beter kan concentreren op zijn spel of op interactie met anderen. Het nadeel is dat je als ouder actief moet kiezen en beperken.

Dit kan voelen als streng of als iets onthouden aan je kind.

Ook vereist het onderhoud: je moet speelgoed regelmatig roteren om de nieuwigheid erin te houden. Het risico bestaat dat je kind zich op bezoek gaat vergelijken met kinderen die wel veel speelgoed hebben.

Voor wie relevant?

Deze informatie is relevant voor elke ouder of verzorger die waarde hecht aan de ontwikkeling van zijn kind en bewust om wil gaan met speelgoed.

Het is speciaal nuttig voor ouders die merken dat hun kind snel afgeleid is, weinig doorzettingsvermogen toont bij het spelen of moeite heeft met alleen spelen. Ook voor grootouders en andere cadeaugevers is het een waardevol inzicht. Het helpt om cadeaus te geven die écht gebruikt zullen worden en bijdragen aan het spelplezier, in plaats van bij te dragen aan de overvloed. Kwaliteit en doordacht kiezen wordt belangrijker dan kwantiteit.

Daarnaast is het relevant voor iedereen die worstelt met de druk van de consumentenmaatschappij. Het laat zien dat 'meer' niet altijd 'beter' is, zeker niet als het gaat om plastic speelgoed met lichtjes en geluid voor de taalontwikkeling van jonge kinderen. Een minimalistische, doordachte aanpak kan voor het hele gezin rust en plezier opleveren.